Archiwa kategorii: Artykuły

13 lipca 2018

Krótki przegląd mijającego tygodnia (13.07)

Rozpoczęto budowę Muzeum Historii Polski

6 lipca br. na terenie Cytadeli Warszawskiej (tzw. Park Niepodległości) oficjalnie rozpoczęła się budowa stałej siedziby Muzeum Historii Polski. To jest nasz obowiązek, żeby jak najszybciej oddać nową siedzibę Muzeum Historii Polski Polakom – powiedział Piotr Gliński, minister kultury i dziedzictwa narodowego. Placówka będzie tworzyła kompleks muzealny wraz z Muzeum Wojska Polskiego, Muzeum X Pawilonu i Muzeum Katyńskim. W jego centralnej części znajdzie się plac Gwardii. Muzeum Historii Polski będzie jednym z najnowocześniejszych muzeów powstających obecnie w Polsce i Europie. Oprócz przestrzeni wystawowych, powstaną tam sale edukacyjne i warsztatowe, audytoryjne, projekcyjne, gastronomia, pracownie konserwatorskie, magazyny muzealiów. Na ponad 30 ha przestrzeni zaplanowano także miejsce rekreacji i wypoczynku dla mieszkańców. Otwarcie wystawy stałej Muzeum Historii Polski planowane jest na luty 2021 r.

Czytaj dalej

6 lipca 2018

Krótki przegląd mijającego tygodnia (06.07)

Cenny obraz powrócił do Gdańska

Do Muzeum Narodowego w Gdańsku trafił obraz Zesłanie Ducha Świętego autorstwa gdańskiego malarza Izaaka van den Blocke. Dzieło z pocz. XVII w. przez kilkadziesiąt lat było uważane za utracone dobro kultury. Obraz, który pierwotnie znajdował się w drugiej kondygnacji niezachowanego, późnobarokowego ołtarza głównego z kościoła św. Brygidy w Gdańsku zniknął w 1945 r. Dopiero w 2007 r., udało się trafić na jego ślad, co zapoczątkowało wieloletni, niełatwy proces odzyskiwania dzieła. Proces tzw. restytucji dzieł sztuki wymaga m.in. przeprowadzenia szczegółowych badań proweniencyjnych, rekonstruujących i dokumentujących jego pochodzenie. Zadanie przed nami jeszcze długie i duże, ponieważ mamy w rejestrze dzieł utraconych około 63 tys. rekordów – zidentyfikowanych, opisanych, udokumentowanych dzieł, które staramy się odnaleźć. Teraz będzie już o jeden rekord mniej, dzięki odnalezieniu tego obrazu. Liczę na to, że nasi specjaliści, konserwatorzy z Muzeum Narodowego w Gdańsku podejdą do tego dzieła z pietyzmem. I że zawiśnie ono w Sali Malarstwa Gdańskiego na stałe – powiedział Jarosław Sellin, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Obraz przejdzie teraz niezbędne prace konserwatorskie. Muzeum planuje wyeksponowanie go w stałej Galerii Nowożytnego Malarstwa Gdańskiego.

Czytaj dalej

29 czerwca 2018

Krótki przegląd mijającego tygodnia (29.06)

Lew, baobab i skała, czyli odkrycie polskiego archeologa

Na terenie rezerwatu Swaga Swaga w Tanzanii, polski archeolog Maciej Grzelczyk z Instytutu Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, odnalazł nieznane dotąd naskalne malowidła. Tylko podczas tegorocznej ekspedycji w Swaga Swaga Grzelczyk rozpoznał ponad 50 miejsc, w których zachowały się czerwono-białe wizerunki zwierząt, postaci, komet czy meteorów. Do dziś przy tego typu malowidłach odprawiane są rytuały, w czasie których miejscowa ludność modli się o deszcz. Choć same malowidła nie są już wykonywane – mówi badacz. Część malowideł wykonana nawet kilkanaście tysięcy lat temu, jest już dziś niedostrzegalna gołym okiem. Pomaga współczesna technologia i specjalne przysłony oraz filtry w aparacie fotograficznym. Odkrycie formą oraz stylem przypomina zespół malowideł w pobliskim dystrykcie Kondoa, w szeregu wzgórz na zachodnich krańcach Wielkich Rowów Afrykańskich, które w 2006 r. zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Czytaj dalej

22 czerwca 2018

Krótki przegląd mijającego tygodnia (22.06)

Pruska wozownia artyleryjska w nowoczesnym wydaniu

We wtorek 19 czerwca miało miejsce oficjalne otwarcie odrestaurowanej Wozowni Artyleryjskiej w Centrum Hewelianum w Gdańsku. 150 letni zabytek przez ostatnie miesiące przechodził szeroko zakrojone prace remontowe i adaptacyjne. Drewniane elementy konstrukcyjne i detale architektoniczne zostały poddane konserwacji a drewniane wrota prowadzące do wnętrza obiektu zostały zrekonstruowane. Teraz budynek, w którym w latach 70. XIX w. wojsko pruskie przechowywało lawety armatnie i inne konstrukcje pomocne w transportowaniu sprzętu artyleryjskiego, stał się nowoczesnym centrum konferencyjno-wystawowym, z restauracją usytuowaną na jego parterze. Centrum Hewelianum przygotowało specjalny projekt mappingu (barwne animacje), który wyświetlany będzie wieczorami na ścianach obiektu. Premierowy pokaz zaplanowano na 29 czerwca br. Środki na modernizację Wozowni pochodziły z budżetu miasta Gdańska oraz Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Oficjalne otwarcie obiektu, zbiegło się w czasie z jubileuszem 10-lecia działalności Centrum Hewelianum.

Czytaj dalej

15 czerwca 2018

Krótki przegląd mijającego tygodnia (15.06)

Sztormy odsłoniły skarby najcenniejszego wraku XVII stulecia

Armaty jednego z najbogatszych wraków u wybrzeży Wielkiej Brytanii – jednostki „President” z XVII w. – zostały w ostatnim tygodniu odsłonięte przez sztormy. Statek należący do Kompanii Wschodnio-Indyjskiej, zatonął u wybrzeży Kornwali, podczas burzy 4 lutego 1684 r. Na swoim pokładzie przewoził potężny ładunek pereł i diamentów. Wówczas szacowana wartość towaru znajdującego się na statku wynosiła 100 tys. funtów, dziś około 8 mln funtów! Miejsce zatonięcia, zwane „Loe Bar”, jest znane od 1973 r., ale dopiero pod koniec lat 90. XX wieku nurkowie dotarli do wraku “Presidenta” i objęli go ochroną, na podstawie Protection of Wrecks Act z 1973 r. Niedawne sztormy pozwoliły podwodnym archeologom na odnalezienie i przeprowadzenie dokładnej dokumentacji nieznanych wcześniej siedmiu armat i kotwicy ukrytych dotąd na morskim dnie pod warstwami piasku. Co ciekawe znalezisko znajdowało się blisko brzegu, na zaledwie 7 m głębokości. Poszukiwacze mają nadzieję na odnalezienie kolejnych skarbów z legendarnej jednostki.

Czytaj dalej

8 czerwca 2018

Krótki przegląd mijającego tygodnia (08.06)

Zaginione miasto sprzed wieków

W północno-zachodniej Albanii w okolicy współczesnej Szkodry polska grupa archeologów odnalazła ruiny zaginionego miasta-twierdzy Bassania. Starożytne miasto sprzed 2 tys. lat zostało zniszczone przez Rzymian w pierwszych wiekach naszej ery. Dotąd nieznana była jego lokalizacja, a znajdujące się niedaleko malowniczej Szkodry ruiny uznawano za naturalne skalne wzniesienia. Wokół Szkodry w ostatnich latach zaczęliśmy poszukiwać osad i twierdz, które stanowiły jej zaplecze ekonomiczne i militarne. Dzięki zastosowaniu różnych metod, w tym nieinwazyjnych, zlokalizowaliśmy relikty olbrzymiego starożytnego miasta – powiedział kierownik wykopalisk, prof. Piotr Dyczek, dyrektor Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej UW. Część miejskich pozostałości, takich jak mury oraz brama o cechach typowych dla hellenistycznych budowli obronnych, została już przez badaczy odsłonięta. Na miejscu odnaleziono również monety i fragmenty naczyń ceramicznych z IV-I w. p.n.e. Ku zaskoczeniu i uciesze archeologów okazało się, że Bassania była trzykrotnie większa od antycznej Szkodry, która powstała na jej fundamentach.

Czytaj dalej

1 czerwca 2018

Krótki przegląd mijającego tygodnia (01.06)

Złota świnia na sprzedaż

Sztaba ołowiu z czasów pobytu Rzymian na wyspach brytyjskich czyli ok. 150 – 402 r. n.e., została wystawiona na sprzedaż na internetowym portalu Ebay. Znaleziona przez detektorystę i ważąca ponad 18 kilogramów sztaba o trapezoidalnym przekroju, znana też pod nazwą „pig” (świnia) była charakterystycznym środkiem płatniczym w czasach antycznego Rzymu. Był to również świetny sposób na transport popularnego i cennego wówczas ołowiu. Obiekt został zgłoszony przez znalazcę odpowiednim służbom. Dziś znalazca ma możliwość jego legalnej sprzedaży. Według brytyjskiego prawa znalazca może się spodziewać nagrody w wysokości równowartości ceny rynkowej znaleziska, którą to nagrodą musi podzielić się równo z właścicielem terenu. Cena wywoławcza to dziś 12 tys. funtów. Zważywszy na fakt, że dwa lata temu podobny przedmiot został sprzedany za kwotę ponad dwa razy większą, obecny właściciel wydaje się nie być zachłanny.

Czytaj dalej

25 maja 2018

Krótki przegląd mijającego tygodnia (25.05)

Zatopiona jednostka brytyjska z czasów II wojny światowej

U wybrzeży Islandii odnaleziono wrak jednostki brytyjskiej Royal Navy – „Empire World”. Szesnastoosobowa załoga wojskowego kutra miała podczas II wojny światowej wspierać konwoje przekraczające Atlantyk lub płynące do ZSRR. Przez 74 lata nie były znane okoliczności jej zaginięcia. Przez lata sądzono, że jednostka padła ofiarą niemieckich okrętów podwodnych typu U-300, które za cel obrały takie statki jak tankowiec „Shirvan”, czy islandzki statek „Godafoss”. Dzięki odkryciu udało się ustalić, że brytyjski kuter nie ma jakichkolwiek śladów eksplozji. Nie mógł więc zatonąć przez niemieckiego U-boota. Może przyczyną były potężne sztormy, jakie nawiedziły wody Islandii jesienią 1944 r.? Miejmy nadzieję, że dalsze badania nad odkrytą niedawno jednostką rozwieją wszelkie pozostałe jeszcze pytania.

Czytaj dalej

18 maja 2018

Krótki przegląd mijającego tygodnia (18.05)

Odkrycia polskich naukowców w Egipcie

W sąsiedztwie świątyni bogini Hathor w Gebelein w Środkowym Egipcie polscy naukowcy odnaleźli nieznane wcześniej hieroglificzne inskrypcje wyryte lub namalowane na skalnych ścianach. Zapisków jest kilkadziesiąt, wszystkie związane są z tematyką religijną, dotyczą próśb  o boskie wstawiennictwo lub podziękowań za nie. Badacze przypuszczają, że inskrypcje powstawały w okresie od 1770 do 1400 r. p.n.e., czyli od późnego Średniego Państwa po początek Nowego Państwa. Dzięki ukształtowaniu skał przez stulecia były ukryte przed ludzkim wzrokiem i trudno dostępne. Odkryte przez naszą misję inskrypcje są bezcennym źródłem do badań nad religijnością ludzi. Wierzenia egipskie znamy przede wszystkim z oficjalnych tekstów pochodzących z monumentalnych świątyń i grobowców, tych królewskich jak i tych należących do elit – mówi Wojciech Ejsmond, kierownik polskiej ekspedycji pracującej w Gebelein. Badania świątyni prowadzone są pod auspicjami Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego.

Czytaj dalej

11 maja 2018

Krótki przegląd mijającego tygodnia (11.05)

Skarb odkryty podczas rodzinnej wycieczki

Czternastolatek Patryk Lessman podczas rodzinnego pobytu w Gubławkach nad jeziorem Jeziorak ok. 30 km od Iławy (woj. warmińsko-mazurskie) odnalazł… pamiątki pruskiej rodziny von Finckenstein. Rodzinne kosztowności, w tym okulary, elementy garderoby, kieszonkowy zegarek, srebrną łyżkę, plik banknotów, pamiątki z I wojny światowej oraz liczne fotografie i dokumenty Hans Joachim von Finckenstein ukrył w blaszanych bańkach i zakopał w pobliżu rodzinnej posiadłości w 1945 r. podczas ucieczki przed wojskami radzieckimi. Dziś po ponad 70 latach młody chłopiec trafił na miejsce ich ukrycia. O znalezisku niezwłocznie poinformowano odpowiednie służby ochrony zabytków, a przedmioty przewieziono do Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu. Najbardziej wartościowe pod względem historycznym i naukowym przedmioty, zgodnie z prawem przeszły na własność Skarbu Państwa. Pozostałe pamiątki trafiły do spadkobierców dawnych właścicieli – 81-letniej córki von Finckensteina.

Czytaj dalej