Archiwa kategorii: Krótki przegląd mijającego tygodnia

21 lipca 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (21.07)

Jane Austen za 10 funtów

We wtorek, 18 lipca br., Bank Anglii (BoE) zaprezentował nowy banknot kolekcjonerski o nominale 10 funtów. Dotychczasowy wizerunek twórcy teorii ewolucji Charlesa Darwina został zastąpiony portretem słynnej angielskiej pisarki Jane Austen. Zmarła 200 lat temu autorka takich klasyków literatury pięknej, jak “Duma i uprzedzenie” czy “Rozważna i romantyczna”, dołączyła tym samym do nielicznego grona kobiet: królowej Elżbiety II i reformatorki XIX-wiecznego więziennictwa – Elizabeth Fry, które dotąd pojawiły się na brytyjskich banknotach. “Nasze banknoty służą za repozytorium zbiorowej pamięci kraju, promując świadomość chwalebnej historii Zjednoczonego Królestwa i podkreślają wkład jego najznakomitszych obywateli” – powiedział Mark Carney, gubernator BoE. Na polimerowym banknocie oprócz wizerunku genialnej pisarki znalazła się również grafika ukazująca artystkę przy pracy oraz szkic jej domu, który stał się inspiracją dla jej licznych powieści. Nie zabrakło również słynnego cytatu: „Oświadczam, że nie ma przyjemności większej nad czytanie” (org. “I declare after all there is no enjoyment like reading!” – Duma i uprzedzenie). Potwierdzamy – nie ma przyjemności większej niż czytanie ale i… kolekcjonowanie! Czytaj dalej

14 lipca 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (14.07)

Zabytki Tarnowskich Gór na Liście UNESCO

Dobiegła końca 41. sesja Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO, która rozpoczęła się w Krakowie w ubiegłym tygodniu. Dla Polski szczególnie znaczącym wydarzeniem jest fakt wpisania na Listę Światowego Dziedzictwa zabytków Tarnowskich Gór oraz ich otoczenia. Tym samym nasz kraj wzbogacił się o kolejny, 15. już obiekt na liście. „To wyjątkowe uczucie. Jestem tak wzruszony, że brak mi słów. To wielki dzień dla Tarnowskich Gór, dla nas, dla Górnego Śląska, dla Polski” – powiedział w niedzielę, 9 lipca br., Zbigniew Pawlak – wiceprzewodniczący Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej. Zabytki Tarnowskich Gór (w tym Zabytkowa Kopalnia Srebra oraz Sztolnia Czarnego Pstrąga) były jedynym obiektem przemysłowym wśród 33 tegorocznych wniosków o wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na terenach Tarnowskich Gór, sąsiednich Zbrosławic czy Bytomia funkcjonowało dawniej ponad kilka tysięcy kopalń rud srebra, ołowiu i cynku. Powstało tam blisko 20 tys. szybów i ponad 150 km podziemnych wyrobisk. Zabytki od lat figurują na liście Pomników Historii, a od 2014 r. Zabytkowa Kopalnia Srebra jest tzw. punktem kotwicznym sieci Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego (ERIH). Obiekty te należą też do Szlaku Zabytków Techniki Woj. Śląskiego. Teraz usłyszał o nich cały świat. Czytaj dalej

7 lipca 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (07.07)

Latarnia smolna wróciła na fasadę gdańskiego Ratusza

Na południowo-wschodnim narożniku fasady Ratusza Głównego Miasta w Gdańsku we wtorek, 04 lipca br., odsłonięto kopię XVIII-wiecznej latarni smolnej, która niegdyś oświetlała bruk u zbiegu ulic Długiej i Długi Targ. Oryginał nie przetrwał niestety wojennej zawieruchy, a jedyny zachowany fragment, tzw. trzymacz, przechowywany jest obecnie w siedzibie Muzeum Narodowego w Gdańsku. Replikę wiernie odtworzył, na podstawie przedwojennych fotografii, kowal-artysta Bartosz Nawacki. “Wykonywaliśmy pełną rekonstrukcję konserwatorską latarni, więc nie mogliśmy sobie pozwolić na dowolność czy własną inwencję. Zgodnie z oryginałem musiały być wszystkie wymiary, żłobienia, każdy detal, każdy listek musiał być dokładnie taki sam, jak w oryginale” – powiedział wykonawca. Latarnia smolna jest kolejnym, obok zespołu dzwonów i wzorców miar, zrekonstruowanym elementem gdańskiego Ratusza. I z pewnością nie ostatnim! W planach są również m.in. prace konserwatorskie przy schodach prowadzących do Ratusza, które mają zostać zrealizowane w ramach projektu „Przywracanie blasku Drodze Królewskiej w Gdańsku”. Czekamy na nie z niecierpliwością! Czytaj dalej

30 czerwca 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (30.06)

Starodruki z olsztyńskiego śmietnika

Muzeum im. W. Kętrzyńskiego w Kętrzynie ma niemałe powody do radości. Zbiory placówki właśnie wzbogaciły się o ponad 60 XVIII-wiecznych starodruków pochodzących z dawnej biblioteki pałacu w Arklitach (powiat kętrzyński, woj. warmińsko-mazurskie). Zabytki przekazał Zygmunt Pacewicz – jeden z mieszkańców Olsztyna i nie byłoby w tym niczego nadzwyczajnego gdyby nie fakt, że mężczyzna książki znalazł na… śmietniku! Na dokładnie 64 egzemplarze starodruków i jedną książkę z XIX w., wydane w oficynach francuskich, niderlandzkich, brytyjskich i niemieckich, początkowo anonimowy darczyńca natknął się w kontenerze na osiedlu Jaroty w Olsztynie. Są wśród nich dzieła Cycerona, Woltera, Jana Jakuba Rousseau czy Jeana Racine’a. Większość pochodzi z drugiej połowy XVIII w. „W pierwszej chwili nie wiedziałem, że są one tak stare. Po prostu zaciekawiło mnie nazwisko Woltera na okładce jednej z nich. Dopiero potem zorientowałem się po datach, że zostały wydrukowane przed rewolucją francuską” – powiedział znalazca. Mężczyzna uznał, że starodruki powinny być własnością państwa i trafić do publicznych zbiorów. Dlaczego akurat kętrzyńskie muzeum? Na wszystkich znajdują się pieczątki „Bibliothek Schloss Arklitten”, co w praktyce oznacza, że pochodzą z dawnej pałacowej biblioteki w Arklitach w powiecie kętrzyńskim. Dla muzeum jest to tym bardziej cenny dar – chociaż dotychczas miało ono w swoich zbiorach ok. 90 starodruków, to żaden z nich nie pochodził z Arklit. Czytaj dalej

23 czerwca 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (23.06)

Historia stu przedmiotów, czyli wystawa Zamku Królewskiego na Wawelu

Złoty krzyż pektoralny z X-XI wieku, późnorenesansowy pucharek z czaszą zrobioną ze skorupy orzecha kokosowego, kolekcja tłoków pieczętnych rodów Sapiehów, XVII-wieczny kubek ze sceną „Tryumf Amora”, a także list z 1571 r. króla Zygmunta Augusta do Jadwigi Jagiellonki. Te i inne cenne artefakty można zobaczyć na wystawie „Nabytki 2015-2016” przygotowanej przez Zamek Królewski na Wawelu. Jej oficjalne otwarcie miało miejsce w poniedziałek, 19 czerwca br. Muzeum postanowiło przedstawić 108 dzieł sztuki (datowanych od wczesnego średniowiecza po XX w.), które w ostatnich latach zostały zakupione od osób prywatnych, na aukcjach w kraju i za granicą bądź przekazane jako dary i depozyty. Są to przedmioty z zakresu malarstwa i rzemiosła artystycznego, jak również dokumenty związane z ważnymi postaciami historycznymi. „Na wystawie pokazujemy ponad 100 bardzo różnorodnych przedmiotów, ale każdy z nich trafia w określone miejsce w naszych kolekcjach. Nic nie jest przypadkowe” – powiedział prof. Jan Ostrowski, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu. Ekspozycje prezentujące najnowsze nabytki muzealne, Zamek Królewski na Wawelu przygotowuje zwykle co roku – tym razem pokaz podsumowuje aż dwa lata, ponieważ w 2015 roku dokonano niewielu zakupów. Wystawa „Nabytki 2015-2016” potrwa do 17 września br. Czytaj dalej

16 czerwca 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (16.06)

Dziedzictwo w Muzeum Narodowym w Krakowie

Dokładnie za tydzień (22.06 br.) w Muzeum Narodowym w Krakowie nastąpi otwarcie monumentalnej wystawy pt. “Dziedzictwo”. Ekspozycja ma nawiązywać do głośnej wystawy „Polaków portret własny” Marka Rostworowskiego, która w 1979 r. odegrała znaczącą rolę w procesie demontażu systemu komunistycznego i powstania NSZZ „Solidarność”. Dzisiejsze “Dziedzictwo” ma wpisać się w aktualną dyskusję nad definicją pojęcia spuścizny narodowej oraz polskiej tożsamości. „Pokażemy kanon kultury polskiej. Pokażemy dziedzictwo nie jako coś, z czym musimy się mierzyć, ale jako coś, co nas inspiruje i sprawia, że chcemy być kontynuatorami” – zapowiada wicedyrektor MNK i kurator wystawy Andrzej Szczerski. Na wystawie znajdzie się niemal 650 dzieł sztuki, które przejmą przestrzeń ekspozycyjną aż na dwóch poziomach muzeum i zostaną podzielone na cztery działy: geografia, język, obywatele oraz obyczaj. Wśród artefaktów pojawią się obiekty charakterystyczne dla polskiej tożsamości narodowej, m.in. denar Bolesława Chrobrego, czy pierwsze wydanie „Sonetów krymskich” z odręczną dedykacją Adama Mickiewicza. Nie zabraknie dzieł Jana Matejki, Jacka Malczewskiego, Stanisława Wyspiańskiego i Andrzeja Wróblewskiego. Wystawa, objęta honorowym patronatem prezydenta RP Andrzeja Dudy, będzie otwarta dla zwiedzających do 7 stycznia 2018 r. Wpisuje się w program towarzyszący 41. Sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO w Krakowie. Czytaj dalej

9 czerwca 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (09.06)

Nowa odsłona internetowej bazy świadectw – Zapisy Terroru

Jeden z największych “zbiorów świadectw ludności cywilnej okupowanej Europy” – portal Zapisy Terroru, realizowany przez Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego, zyskał nową odsłonę! Zapisy Terroru to nowoczesny projekt internetowy popularyzujący wiedzę o podwójnej (niemieckiej i sowieckiej) okupacji w Polsce i utrwalający pamięć o ofiarach totalitaryzmów. Przedsięwzięcie z pogranicza badań naukowych i szeroko rozumianej kultury pamięci to przede wszystkim ogromny zbiór relacji świadków okrutnej historii, protokoły przesłuchań oraz zeznania ofiar zbrodni totalitarnych, ich rodzin i bliskich. W nowej odsłonie portalu dodano nowe funkcjonalności. Od teraz funkcjonuje pełnotekstowa wyszukiwarka świadectw, treść świadectwa (skan oryginalnego dokumentu wraz z transkrypcjami w języku polskim i angielskim), rozbudowany system tagów umożliwiający szybkie kategoryzowanie plików, czy mapy lokalizacji najważniejszych lokalizacji, o których mowa w zeznaniach. Pojawiły się również nowe zdjęcia ofiar i świadków zbrodni niemieckich, które dołączone do poszczególnych relacji, umożliwiają poznanie twarzy osób, których historie opisano w relacjach. Co ważne pojawiła się również uniwersalna wersja anglojęzyczna portalu chroniclesofterror.pl. Spośród blisko 1400 świadectw, ponad 1000 zostało już przetłumaczonych. Zapisy Terroru są również dostępne w wersji mobilnej, dzięki której możliwe jest korzystanie z projektu w dostosowanej, pełnej wersji strony na urządzeniach mobilnych. Czytaj dalej

2 czerwca 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (02.06)

“Pod królewską koroną…” czyli herb, chorągiew i historia

Od piątku, 26 maja br., w Ratuszu Głównego Miasta Gdańska (Oddział Muzeum Historycznego Miasta Gdańska) można oglądać wystawę “Pod królewską koroną… Kazimierz Jagiellończyk a Gdańsk w 560. rocznicę wielkiego przywileju”. Jak sam tytuł wskazuje, ekspozycja odsyła do czasów, w którym miasto podlegało władcom Polski (1454-1793), a w maju 1457 r. uzyskało królewski przywilej subsydiarny (tzw. wielki przywilej), dzięki któremu m.in. zniesiono cło, scalono gdańskie organizmy miejskie (Główne Miasto, Stare Miasto, Młode Miasto oraz Osiek) oraz wzbogacono herb miasta o królewską koronę. I to właśnie herb odgrywa na wystawie rolę główną. Organizatorzy pragną podkreślić etapy zmian zachodzących w jego wizerunku, którego ostateczna, znana do dziś wersja powstała w 1457 r. Herb pojawia się więc na ekspozycji pod różnymi postaciami. Odnajdujemy go na dawnych monetach, medalach, oryginalnych pieczęciach gdańskich ośrodków miejskich czy przedmiotach codziennego użytku, takich jak fajansowe dzbany, talerze i misy. Pojawia się też na grafikach, obrazach, rysunkach i księgach (w tym w tzw. elbląskiej Księdze Łąkowej z XV w.). Jest też na unikatowej chorągwi z XVII w. – jedynym znanym, zachowanym znaku chorągwianym Gdańska z tamtego okresu. To najcenniejszy eksponat wystawy. Na co dzień będąca własnością Zamku Królewskiego na Wawelu – po raz pierwszy po wojnie opuszcza Wawel, by wrócić do Gdańska. Jest to więc wyjątkowa okazja, żeby zobaczyć unikatowy gdański zabytek… w Gdańsku. Wystawa będzie czynna do 1 października br. Czytaj dalej

26 maja 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (26.05)

Akcja “Santi odnaleźć Orła” rozpoczęta! Trwają poszukiwania polskiej legendy

W sobotę (20 maja br.) wyruszyła z Gdyni czwarta z kolei (prywatna!) ekspedycja „Santi odnaleźć Orła” w poszukiwaniu zaginionego w maju 1940 r. wraku wojennego okrętu ORP “Orzeł”. Na ośmioosobową ekipę zwiadowczą czeka ok. 1350 km2 dna Morza Północnego do przeczesania. Tym razem załoga poszukiwawczego statku „Mewo Navigator” skieruje się w okolice duńskiej wyspy Bornholm, gdzie popłynie historyczną trasą Orła, którą okręt w październiku 1939 r. przebył po ucieczce z portu w Tallinie, zmierzając do Wielkiej Brytanii. W drodze na teren poszukiwań statek przez 200 mil będzie przemierzał okolice trasy ostatniego patrolu okrętu, co może zwiększyć szanse namierzenia poszukiwanego wraku. Ekspedycja za każdym razem kieruje się jedną z najbardziej prawdopodobnych hipotez wyjaśniających powody i lokalizację zatonięcia polskiego torpedowca. “Przyczyną zatopienia ORP Orzeł mógł być friendly fire (przyjacielski ogień), wykonany 3 czerwca 1940 r. przez brytyjski samolot, który chciał zaatakować niemiecki okręt podwodny. Jak się potem okazało, żadna flota operująca na Morzu Północnym nie zgłosiła straty, a w tym okresie jako jedyny zaginął ORP Orzeł” – wyjaśniał Tomasz Stachura, szef ekspedycji. Poszukiwania będą prowadzone do 10 czerwca br. w rejonie około 120 mil morskich na wschód od portu Rosyth (Szkocja), który w czasie II wojny światowej służył za bazę polskich okrętów podwodnych. Pomogą wielowiązkowe echosondy (MBES), holowany sonar boczny oraz zdalnie sterowany pojazd podwodny wyposażony w kamerę. Czy czwarta wyprawa okaże się ostatnią? Przekonamy się za trzy tygodnie. Czytaj dalej

19 maja 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (19.05)

Złota nagroda dla najlepszego banknotu kolekcjonerskiego przyznana!

Podczas zakończonej w środę (17.05 br.) międzynarodowej Currency Conference w Kuala Lumpur rozdano nagrody i prestiżowe wyróżnienia za dokonania w dziedzinie polityki monetarnej oraz promocji rynku finansowego. Który z kolekcjonerskich banknotów został okrzyknięty najlepszym na świecie? Ta zaszczytna nominacja, przyznawana przez International Association of Currency Affairs (IACA), przypadła w tym roku Polsce. A konkretnie polskiemu banknotowi 20-złotowemu upamiętniającemu 1050 rocznicę chrztu Polski, wyemitowanemu przez Narodowy Bank Polski i wydrukowanemu przez Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych (PWPW). Banknot, projektu Krystiana Michalczuka, trafił do obiegu 12 kwietnia 2016 r. w nakładzie 35 tysięcy sztuk. Nagrodę ex aequo przyznano również chińskiemu banknotowi o nominale 100-yuanów. Złotą statuetkę w imieniu Narodowego Banku Polskiego odebrał Jacek Bartkiewicz – Członek Zarządu NBP. To już drugie wyróżnienie dla banknotów emitowanych przez NBP. Dwa lata temu nagrodzono banknot wyprodukowany na podłożu polimerowym – „Setna rocznica utworzenia Legionów Polskich”. Currency Conference jest organizowana od 1992 r., a samo wydarzenie skupia przedstawicieli banków centralnych, instytucji finansowych oraz innych podmiotów zaangażowanych w przemysł związany z finansami i papierami wartościowymi na całym świecie. Czytaj dalej