Archiwa kategorii: Krótki przegląd mijającego tygodnia

26 maja 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (26.05)

Akcja “Santi odnaleźć Orła” rozpoczęta! Trwają poszukiwania polskiej legendy

W sobotę (20 maja br.) wyruszyła z Gdyni czwarta z kolei (prywatna!) ekspedycja „Santi odnaleźć Orła” w poszukiwaniu zaginionego w maju 1940 r. wraku wojennego okrętu ORP “Orzeł”. Na ośmioosobową ekipę zwiadowczą czeka ok. 1350 km2 dna Morza Północnego do przeczesania. Tym razem załoga poszukiwawczego statku „Mewo Navigator” skieruje się w okolice duńskiej wyspy Bornholm, gdzie popłynie historyczną trasą Orła, którą okręt w październiku 1939 r. przebył po ucieczce z portu w Tallinie, zmierzając do Wielkiej Brytanii. W drodze na teren poszukiwań statek przez 200 mil będzie przemierzał okolice trasy ostatniego patrolu okrętu, co może zwiększyć szanse namierzenia poszukiwanego wraku. Ekspedycja za każdym razem kieruje się jedną z najbardziej prawdopodobnych hipotez wyjaśniających powody i lokalizację zatonięcia polskiego torpedowca. “Przyczyną zatopienia ORP Orzeł mógł być friendly fire (przyjacielski ogień), wykonany 3 czerwca 1940 r. przez brytyjski samolot, który chciał zaatakować niemiecki okręt podwodny. Jak się potem okazało, żadna flota operująca na Morzu Północnym nie zgłosiła straty, a w tym okresie jako jedyny zaginął ORP Orzeł” – wyjaśniał Tomasz Stachura, szef ekspedycji. Poszukiwania będą prowadzone do 10 czerwca br. w rejonie około 120 mil morskich na wschód od portu Rosyth (Szkocja), który w czasie II wojny światowej służył za bazę polskich okrętów podwodnych. Pomogą wielowiązkowe echosondy (MBES), holowany sonar boczny oraz zdalnie sterowany pojazd podwodny wyposażony w kamerę. Czy czwarta wyprawa okaże się ostatnią? Przekonamy się za trzy tygodnie. Czytaj dalej

19 maja 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (19.05)

Złota nagroda dla najlepszego banknotu kolekcjonerskiego przyznana!

Podczas zakończonej w środę (17.05 br.) międzynarodowej Currency Conference w Kuala Lumpur rozdano nagrody i prestiżowe wyróżnienia za dokonania w dziedzinie polityki monetarnej oraz promocji rynku finansowego. Który z kolekcjonerskich banknotów został okrzyknięty najlepszym na świecie? Ta zaszczytna nominacja, przyznawana przez International Association of Currency Affairs (IACA), przypadła w tym roku Polsce. A konkretnie polskiemu banknotowi 20-złotowemu upamiętniającemu 1050 rocznicę chrztu Polski, wyemitowanemu przez Narodowy Bank Polski i wydrukowanemu przez Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych (PWPW). Banknot, projektu Krystiana Michalczuka, trafił do obiegu 12 kwietnia 2016 r. w nakładzie 35 tysięcy sztuk. Nagrodę ex aequo przyznano również chińskiemu banknotowi o nominale 100-yuanów. Złotą statuetkę w imieniu Narodowego Banku Polskiego odebrał Jacek Bartkiewicz – Członek Zarządu NBP. To już drugie wyróżnienie dla banknotów emitowanych przez NBP. Dwa lata temu nagrodzono banknot wyprodukowany na podłożu polimerowym – „Setna rocznica utworzenia Legionów Polskich”. Currency Conference jest organizowana od 1992 r., a samo wydarzenie skupia przedstawicieli banków centralnych, instytucji finansowych oraz innych podmiotów zaangażowanych w przemysł związany z finansami i papierami wartościowymi na całym świecie. Czytaj dalej

12 maja 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (12.05)

Brytyjski hołd dla załogi ORP Błyskawica

W niedzielę, 07.05 br., mieszkańcy Cowes (wyspa Wight, Wielka Brytania) oddali hołd polskiej załodze okrętu ORP Błyskawica, która 75 lat temu stanęła w obronie miasta podczas ataku niemieckiej Luftwaffe. Rocznica miała upamiętnić noc z 4 na 5 maja 1942 r., kiedy niszczyciel ORP Błyskawica, jeden z najnowocześniejszych okrętów przedwojennej Marynarki Wojennej, którym dowodził komandor Wojciech Francki, odparł atak niemieckich sił powietrznych i pomógł przerażonym mieszkańcom w akcji ratunkowej i gaszeniu pożarów.
W niedzielę na wszystkich ulicach Cowes wzniosły się polskie flagi, a ulicami przemaszerował zespół reprezentacyjny Marynarki Wojennej i lokalnej orkiestry wojskowej z wyspy Wight. Podczas uroczystości przedstawiciel królowej Elżbiety II, lord namiestnik wyspy Wight gen. Martin White wspólnie z ambasadorem RP w Wielkiej Brytanii Arkadym Rzegockim odsłonili pamiątkową tablicę poświęconą „siedemdziesięciu mieszkańcom, którzy stracili życie w nalocie oraz odwadze oficerów i załogi ORP Błyskawica”. Wiceadmirał Stanisław Zarychta, który również uczestniczył w ceremonii, podkreślał, jak ważne było wydarzenie z 1942 r. dla dzisiejszej polityki międzynarodowej i przyjacielskich stosunków Polski z Wielką Brytanią. Na cmentarzu Northwood w Cowes złożono pamiątkowe wieńce, a w kościele odprawiono mszę za cywilne ofiary i polskich marynarzy. “Dziękuję mieszkańcom za ich lojalność, pamięć i uhonorowanie nie tylko mojego ojca, ale bohaterskich osiągnięć Polaków i przyjaźni naszych narodów” – podsumowała uroczystość córka komandora Franckiego – Janina Doroszkowska. Czytaj dalej

5 maja 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (05.05)

Gusen, granit i śmierć w Parlamencie Europejskim

W środę, 03.05 br., w Parlamencie Europejskim (Bruksela, Belgia) otwarto wystawę „Gusen. Granit i śmierć, pamięć i zapomnienie” poświęconą byłemu niemieckiemu obozowi koncentracyjnemu Gusen w Austrii. Historyczny obóz, funkcjonujący w latach 1940-45, uważany jest dziś za jedno z największych miejsc zagłady funkcjonujących w okresie II wojny światowej. Chociaż wciąż niewiele się o tym mówi, śmierć w Gusen poniosło ok. 27 tys. Polaków (głównie polskiej inteligencji). Obok Gusen II i Gusen III obóz należał do tzw. sieci podobozów KL Mauthausen, zbudowanych przez Niemców na terytorium Austrii. Wystawa powstała z inicjatywy Muzeum Historii Polski i grupy polskich posłów działających w Parlamencie Europejskim. Wydarzenie ma przede wszystkim na celu podkreślenie wagi obozu w Gusen w dziejach polskiej pamięci historycznej. “Muzeum poprzez takie wystawy będzie pracowało, by pamięć o Gusen wróciła, ale też żeby ten temat zaistniał też na forum międzynarodowym” – powiedział Robert Kostro, dyrektor placówki. To również sygnał w stronę władz austriackich, które zdaniem części zainteresowanych, poświęcają ochronie obozu zbyt mało uwagi. 14 lipca 2016 r. parlament Austrii przekazał odpowiedzialność za upamiętnienie wszystkich obozów koncentracyjnych działających w ramach systemu KL Mauthausen nowemu federalnemu urzędowi – Miejscu Pamięci KL Mauthausen. Urząd formalnie rozpoczął działalność 1 stycznia 2017 r. Otwarciu wystawy towarzyszyła projekcja filmu Rafała Geremka „Gusen – wojna o pamięć”. Czytaj dalej

28 kwietnia 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (28.04)

Biblia, sztandar i dyplomy – skarby z parafialnej szafy

Nie trzeba ani daleko wyjeżdżać, ani głęboko kopać, aby odkrywać skarby. Czasami cenne niespodzianki czekają na nas tuż za rogiem. Albo za szafą. Albo w szafie! Tak było z zabytkowymi dokumentami i starodrukami, które odnaleziono w starym parafialnym meblu. Do zamkniętej w wieży kościoła p.w. św. Józefa na krakowskim Pogórzu szafy przez lata nikt nie zaglądał. Ksiądz proboszcz był przekonany, że znajdzie tam jedynie niewiele wartą korespondencję. Nic bardziej mylnego. W starej szafie Andrzej Głuc, opiekun parafialnego archiwum, odkrył bowiem m.in. Biblię Jana Maryszata z 1531 r., weksle, spisy ludności, sztandar cechu kolejowego, dawne dokumenty miejskie, dyplomy i fotografie z początku XIX w. “Zbierałem materiały o mieście Podgórzu, jestem stałym gościem u księdza proboszcza. On mi udostępniał kroniki. Wskazał też na tę szafę, choć od razu stwierdził, że pewnie jest tam jakaś stara korespondencja. Okazało się inaczej.” – powiedział Głuc. Obecnie trwają prace nad uporządkowaniem i zinwentaryzowaniem odkrytego zbioru, który wg historyka Adama Sasinowskiego z Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, powstał najprawdopodobniej w 1826 r. z inicjatywy ks. Marcina Leśniaka i słynnego krakowskiego księgarza Ambrożego Grabowskiego. Po pracach konserwatorskich, wszystkie obiekty zostaną poddane digitalizacji. Za rok zostaną udostępnione mieszkańcom Krakowa podczas specjalnej wystawy. Czytaj dalej

21 kwietnia 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (21.04)

Lato ‘45 – prezydencki pamiętnik pójdzie pod młotek

26.04 br. w Domu Aukcyjnym RR Auction w Bostonie (Massachusetts, USA) zainteresowani kolekcjonerzy będą mieli okazję wylicytować pamiętnik… Johna Fitzgeralda Kennedy’ego, napisany latem 1945 r.! “Najlepszym politykiem jest człowiek, który nie myśli zbyt wiele o politycznych konsekwencjach swoich czynów” – pisał. Przyszły prezydent USA miał wówczas 28 lat, pracował dla gazety “Hearst” i podróżował po Europie. Trafił do Irlandii, Francji, na konferencję pokojową tzw. Wielkiej Trójki (Józef Stalin, Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt) w Poczdamie oraz do zrujnowanego Berlina. Bezpośrednio śledził poczynania przywódców wielkich mocarstw. W 61-stronicowym pamiętniku udokumentował osobiste obserwacje dotyczące powojennego świata oraz jego przedstawicieli, przedstawiając jednocześnie wnikliwe poglądy i prognozy na przyszłość. Niektóre z jego osobistych notatek i prywatnych myśli przelanych na papier szokują. Kennedy przewiduje zimną wojnę, wyborczą przegraną Churchilla, a w Hitlerze widzi przyszłą nieśmiertelną legendę. Jest młody, bezpośredni, za chwilę na zawsze zwiąże się z polityką, aby za 16 lat zostać 35. prezydentem Stanów Zjednoczonych. Pamiętnik trafi na aukcję 26 kwietnia. Amerykańska stacja telewizyjna CBS News szacuje, że może on osiągnąć cenę nawet 200 tysięcy dolarów. Czytaj dalej

14 kwietnia 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (14.04)

Radziecki czołg ze złotą niespodzianką

Kolekcjoner dawnych militariów, Nick Mead, ma powody do radości. Inwestując 30 tys. funtów w nowy pojazd wojskowy, został… miliarderem! Wszystko zaczęło się od internetowej aukcji, na której Nick zakupił radziecki czołg T54/69, który zapragnął włączyć do swojej pokaźnej kolekcji, liczącej już blisko 150 eksponatów. Ponieważ kolekcjoner często udostępnia swoje pojazdy motoryzacyjnym maniakom, którzy z pasją urządzają sobie historyczne przejażdżki po terenach Helmdon, Northants (Wielka Brytania) – kolekcja stale musi być “na chodzie”. Nowy T54/69 trafił więc od razu w ręce mechanika, Todda Chamberlaina. W warsztacie rozpoczęła się eksploracja czołgu. Po odnalezieniu pierwszych śladów amunicji mężczyźni spodziewali się trafić na ukrytą broń. Zaczęli więc filmować swoje poczynania, na wypadek konieczności przedstawienia dokumentacji odpowiednim służbom. Zamiast broni, w jednym z kanistrów odnaleźli jednak… sztabki złota! Blisko 5 kilogramowe kafle, warte 2 miliony funtów, zostały najprawdopodobniej zrabowane przez irackich żołnierzy w Kuwejcie podczas wojny w Zatoce Perskiej. Aktualnie sztabki złota znajdują się w rękach policji. Nie wiadomo czy powrócą do znalazcy. Ten nie wydaje się być jednak rozczarowany. “Nawet jeśli nie odzyskam złota, wciąż będę miał swój piękny czołg” – mówi Nick Mead. Czytaj dalej

7 kwietnia 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (07.04)

Dwa w jednym, czyli Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

“Dziś podjąłem decyzję o połączeniu muzeów II Wojny Światowej i Westerplatte, w związku tym powstało nowe Muzeum II Wojny Światowej” – powiedział w czwartek, 06.04 br., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. Piotr Gliński. Decyzją ministra na stanowisko p.o. dyrektora nowo utworzonej placówki został powołany dr Karol Nawrocki, historyk, absolwent Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego, pracownik Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku. Fuzja nie wpłynie jednak na dotychczasowy skład kadry pracującej w obu muzeach oraz na nowo otwartą (23.03. br.) wystawę stałą Muzeum II WŚ. Statut zintegrowanej instytucji łączy zadania obu dotychczasowych placówek i przewiduje w jej strukturze Oddział pod nazwą Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. Przypomnijmy, że spór o połączenie obu instytucji trwa od września 2016 r. Odtąd łańcuch wniosków, zażaleń, postanowień i odwołań zdawał się nie mieć końca. Dopiero teraz zapadła ostateczna decyzja kończąca konflikt. “Funkcjonowanie dwóch muzeów o podobnej tematyce i profilu na terenie jednego miasta nie było uzasadnione ze względów ekonomicznych ani organizacyjnych. Połączenie obydwu placówek nastąpi niezwłocznie i oznaczać będzie wydatne zwiększenie ich potencjału” – oświadczyło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Tylko czy tak brzmiący komentarz ma jakikolwiek sens w obliczu faktu powołania Muzeum Westerplatte i Wojny 1939 (będącego ciągle w organizacji i nie mającego do tej pory stałej siedziby) w 2015 r., czyli siedem lat po powołaniu Muzeum II Wojny Światowej? Warto się nad tym chwilę zastanowić. Czytaj dalej

31 marca 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (31.03)

Żywy zapis Powstania Warszawskiego

We wtorek, 28.03 br., zbiory Muzeum Powstania Warszawskiego powiększyły się o nowe eksponaty. Do kolekcji włączono prace malarza i grafika Leona Michalskiego, który w czasie okupacji pracował w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Osiemnaście rysunków z sierpnia 1944 r. i dwa obrazy (“Mamo, czy jest niebieskie niebo?” oraz “Patrol”) przekazała w darze córka artysty, spełniając marzenie ojca o tym, aby dzieła trafiły do przyszłego Muzeum Powstania Warszawskiego. „Mój ojciec byłby bardzo zadowolony, że udało mi się przekazać te prace muzeum warszawskiemu. Rysunki znajdowały się na kartkach z notesu, który miał ze sobą w czasie powstania i później, po powstaniu, idąc do niewoli” – powiedziała Ewa Gawron. Szkice i rysunki (12,3 x 17,5 cm) Michalskiego są żywym zapisem zdarzeń Powstania Warszawskiego. To ludzie, których artysta spotkał, żołnierze, których zobaczył. To emocje, ekspresja i rodzaj fotograficznego utrwalenia minionych dni. Notes z tymi osobliwymi notatkami szczęśliwie przetrwał liczne podróże, zmiany punktów zbiórki i powstańcze walki. Dotąd był prezentowany na dwóch wystawach: w 1986 r. w galerii Stara Kordegarda w Łazienkach Królewskich oraz w 2015 r. w Centrum Promocji i Kultury na Saskiej Kępie. Teraz zasilą one stałą ekspozycję Muzeum Powstania Warszawskiego. Czytaj dalej

24 marca 2017

Krótki przegląd mijającego tygodnia (24.03)

Wielkie otwarcie Muzeum II Wojny Światowej

W czwartek, 23.03 br., o godz. 10:00 miało miejsce oficjalne i długo oczekiwane otwarcie Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Dobiegły końca trwające od 2008 r. prace nad budową nowego muzeum, jego koncepcją oraz realizacją stałej ekspozycji. Muzeum II Wojny Światowej, nazywane jedną z architektonicznych ikon Gdańska, jest aktualnie największym historycznym muzeum w Polsce. Na wystawie głównej, zlokalizowanej na najniższym poziomie budynku, 14 metrów pod ziemią, znalazło się blisko 2 tys. eksponatów. W towarzystwie nowoczesnych stanowisk multimedialnych tworzą one bogatą opowieść o tragicznych doświadczeniach II wojny światowej, o jej genezie i skutkach, zwykłych ludziach, bohaterach i oprawcach. Wystawa została przy tym podzielona na trzy bloki narracyjne: „Droga do wojny”, „Groza wojny” oraz „Długi cień wojny”. „Wierzymy w to, że nasze Muzeum, nasza wystawa stanie się tematem ogólnonarodowej debaty o polskiej historii, o polskiej świadomości historycznej, a dla cudzoziemców wielką lekcją polskiej historii.” – mówił w trakcie otwarcia prof. Paweł Machcewicz, dyrektor placówki. Wśród gości znaleźli się w znaczącej ilości darczyńcy oraz wojenni kombatanci, m.in. Joanna Muszkowska-Penson – 96-letnia lekarka, więźniarka Pawiaka i Ravensbruck, działaczka AK i „Solidarności” oraz b. wicemarszałek Sejmu Olga Krzyżanowska. Muzeum czynne będzie od niedzieli do wtorku w godz. 10-19. Ostatni zwiedzający zostaną wpuszczeni do wnętrza o godz. 17. Wtorek będzie w placówce dniem bezpłatnego zwiedzania. Szczegóły dotyczące odwiedzin znajdują się na stronie internetowej Muzeum: www.muzeum1939.pl. Czytaj dalej