23 kwietnia 2012

Słownik Kolekcjonera

AWERS I REWERS

Awers i rewers (łac) to dwie strony jakiegoś zdobionego przedmiotu płaskiego, pokrytego jedno – lub dwustronnie malowidłem, grafiką lub drukiem, zawierającego płaskorzeźbę, wizerunek wykonany metodą rycia, kucia lub zdobionego w jeszcze inny sposób. Oba pojęcia funkcjonują wyłącznie razem, gdy w danym przedmiocie występuje swobodny dostęp do obu jego powierzchni, przy czym jedna z nich jest wyłączną lub główną stroną zawierającą przedstawiane treści.

Pocztówka przedstawia malowidło ścienne z Pałacu w Mantovie, z Sali Erosa i Psyche. Zbiory Museum Tomatorum

Tą jedyną lub ważniejszą stroną jest awers, natomiast rewers zawiera treści uzupełniające lub też jest po prostu „plecami” danego przedmiotu. W znaczeniu bardziej ogólnym awers to strona przednia czegoś, zwana też w tym znaczeniu stroną „prawą”, a rewers to strona tylna zwana też „lewą”.

Awers i rewers posiadają monety oraz inne podobne wyroby jak ordery, odznaki, medale, plakietki itp. Pojęć tych nie stosuje się jednak do pieniędzy papierowych, określając w nich w miejsce awersu i rewersu odpowiednio: przednią i odwrotną stronę banknotu.

W przypadku monet, awers zawiera godło państwowe, insygnia lub portret władcy, oraz inne okoliczności towarzyszące wybiciu (przede wszystkim nominalny czas wybicia), natomiast rewers zawiera inne elementy graficzne w większym lub mniejszym stopniu związane z okolicznościami wybicia monety. Nominał zazwyczaj jest po stronie awersu, ale nie ma na to reguły. Inną metodą rozpoznawania, gdzie jest awers, a gdzie rewers, jest fakt, że awers, jako strona oficjalna, zawiera niezmienne elementy graficzne, podczas gdy rewers dla każdego nominału może wyglądać zupełnie inaczej (i nie chodzi tu tylko o sam symbol nominału, ale także o inne umieszczone na tej stronie elementy graficzne).

Pojęcia awersu i rewersu są w języku potocznym często mylone, dla przeciętnego człowieka ważniejszą stroną jest ta z nominałem, stąd nazywa się ją niepoprawnie awersem. Czasami problem z określeniem stron monety może być naprawdę trudny.

Przy losowaniu metodą rzucania monetą pada zwykle pytanie orzeł czy reszka?. Wynika ono stąd, że orzeł (inna nazwa to orzełek) leży na wielu monetach (w tym polskich) po stronie awersu, przez co jest jego synonimem, a reszka (wyraz poch. rosyjskiego) jest synonimem rewersu.

Aerogram

Cienka, składana kartka z klejem (gumą arabską) na marginesach służąca do pisania listów przeznaczonych do wysłania pocztą lotniczą. Na jednej stronie pisze się treść listu, a po złożeniu i zaklejeniu kartka tworzy swoistą kopertę. Do takiego listu nie można wkładać żadnych załączników.

Exagia

Od łac. exagium – ważenie, próba wagi: metalowe ciężarki, najczęściej z brązu, stosowane w Bizancjum do ważenia monet. Exagia miały prostokątny lub okrągły kształt, były zdobione napisami i wzorami rytymi lub inkrustowanymi, także monogramami cesarzy lub dygnitarzy. Umieszczano na nich również popiersia i postaci świętych. Exagia były bite przez państwowe mennice. Za ich fałszowanie lub podrabianie groziły bardzo surowe kary. W systemach, w których wartości i relacje monet zależały od ich wagi (oprócz zawartości kruszcu), występowała konieczność istnienia możliwości częstego i pewnego pomiaru.

Reinheitsgebot 

Niemieckie prawo czystości piwa. Zgodnie z nim piwo wolno produkować wyłącznie z czterech składników: chmielu, słodu, drożdży i wody. Piwa niemieckie z tego powodu to gatunkowa klasyka z powodu klarowności w odniesieniu do jego składu. między innymi dlatego cieszą się tak dobrą renomą na całym świecie.