Krótki przegląd mijającego tygodnia (18.02)

Powiększone zbiory Archiwum Akt Nowych

fot. Archiwum Akt Nowych

W poniedziałek, 14 lutego, w 80. rocznicę przemianowania Związku Walki Zbrojnej na Armię Krajową, w Archiwum Akt Nowych w Warszawie zaprezentowano dokumenty oraz nieudostępniane dotąd zbiory pozyskane przez AAN. Kolekcja Archiwum Akt Nowych powiększyła się m.in. o pamiątki mjr. Witolda Kitkiewicza „Mariana”, dowódcy Radzymińskiego Obwodu Armii Krajowej „Rajski Ptak”, które odnaleziono na strychu jego domu. Zachowane dokumenty dotyczą m.in. służby wojskowej Kitkiewicza w czasie wojny polsko-bolszewickiej oraz jego działalności w Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. W zasobie Archiwum Akt Nowych w Warszawie znajduje się największy na świecie zbiór oryginalnych dokumentów Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej i całego Polskiego Państwa Podziemnego, liczący 250 000 stron. Wśród zachowanych w zbiorach AAN dokumentów są m.in. akta Komendy Głównej Armii Krajowej i jej najważniejszych wydziałów, a także akta obszarów – Kraków, Lwów i Warszawa oraz okręgów – Białystok, Kielce, Lublin, Łódź, Śląsk, Wilno i Wołyń. Ponadto z okazji rocznicy część dokumentów ze zbiorów AAN zdigitalizowano i udostępniono na stronie internetowej Archiwum.

Gwiezdne Wojny w Łodzi

W Centrum Nauki i Techniki EC1 w Łodzi otwarto ekspozycję “Gwiezdne historie – wystawa z odległej galaktyki”. W przestrzeni wystawowej zaprezentowano modele kultowych postaci, pojazdów, statków kosmicznych i robotów kosmicznego uniwersum serii filmów science-fiction w reżyserii George’a Lucasa. Część obiektów powstawała przed erą nowoczesnych technologii, co dodatkowo podnosi ich wartość i walory artystyczne. Np. model “Sokoła Millenium” autorstwa Bernarda Szukiela powstawał aż 4 lata a do jego stworzenia wykorzystano zużyte elementy drukarek i urządzeń. Wszystkie modele zostały zaprezentowane w taki sposób, aby zmotywować zwiedzających do odwiedzin wielu części stałej ekspozycji CNiT EC1. Wystawie towarzyszy również swojego rodzaju gra fabularna, która ma urozmaicić zwiedzanie oraz inne wydarzenia, takie jak oprowadzania kuratorskie, tematyczne seanse filmowe czy spotkania autorskie, w tym z Jakubem Turkiewiczem, autorem książki „Wojna gwiazd. Opowieść o genezie polskiego fandomu Gwiezdnych wojen”.

Wielbłąd, kamienica i archeologiczne odkrycia

fot. polska-org.pl

W Elblągu w trakcie prowadzonych badań archeologicznych odnaleziono detale architektoniczne z fasady jednej ze zniszczonych po II wojnie światowej kamienic Starego Miasta. Co istotne zlokalizowana przy ul. Bednarskiej 30 dawna Kamienica pod Wielbłądem (Kamelhaus) to jeden z najbardziej znanych budynków miasta. Nazwa wywodzi się od figury baktriana (wielbłąda dwugarbnego) wieńczącej niegdyś szczyt fasady. Powstała w 1651 r., w latach 20. XX w. w trakcie remontu figurę wielbłąda oddano do lapidarium, a jej miejsce zajęła replika. Kamienica ucierpiała znacząco podczas II wojny światowej, a w latach 60. XX w. jej pozostałości zrównano z ziemią. Materiały budulcowe z Elbląga wywożono wówczas do odbudowywanego Gdańska i Warszawy. Drobne elementy jeszcze przez wiele lat odnajdywane pod ziemią trafiały do lapidarium przy ul. Św. Ducha. Tym razem odnaleziono wyjątkowo duże elementy, w tym kolumny i fragmenty rzeźb wykonanych w piaskowcu, które inwestor planuje wkomponować w architekturę nowego budynku. Dodatkowo obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nakazuje przywrócenie charakterystycznej fasady Kamelhaus, jako istotnego elementu pejzażu dawnej elbląskiej starówki.

Romantyczny Malczewski

Już dzisiaj, 18 lutego, w Muzeum Narodowym w Krakowie startuje wystawa czasowa “Jacek Malczewski romantyczny”. Jacek Malczewski należy do grona najwybitniejszych indywidualności sztuki polskiej, zajmuje szczególną pozycję w sztuce okresu Młodej Polski. Na wystawie zaprezentowano ponad 150 prac ze zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych, koncentrujących się wokół trzech wątków wyrosłych z tradycji romantycznych (rok 2022 został ogłoszony Rokiem Romantyzmu Polskiego). Pierwszy to inspirowany Słowackim mesjanizm (m.in. obrazy z cyklu sybirskiego i wyjątkowa okazja, aby podziwiać kilka wersji słynnej Śmierci Ellenai), drugi to fascynacja folklorem i ludowymi legendami, baśniami z rusałkami, chimerami, faunami i aniołami, trzeci – rozważania Malczewskiego o sztuce, natchnieniu, odpowiedzialności i wyjątkowości artysty. Ekspozycję wzbogacą zdjęcia archiwalne Malczewskiego i teksty literackie korespondujące z pracami artysty. Wystawa potrwa do 31 lipca br.

Walka o renesansowy manuskrypt

fot. Książnica Kopernikańska w Toruniu

Jakiś czas temu narodził się pomysł przekazania w darze przez Polskę Węgrom zabytkowego renesansowego manuskryptu, tzw. “Kodeksu Korwina” znajdującego się w zbiorach Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu. Iluminowany rękopis szkoły florenckiej jest jednym z najcenniejszych rękopisów XV-wiecznych w Polsce. Znajduje się w Toruniu od XVI wieku, został wpisany na Światową Listę Programu UNESCO „Pamięć Świata”. Wykonany w technice pergaminowej, ozdobiony został przez mistrzów florenckiej szkoły malarstwa miniaturowego. Dziś stanowi jeden z 650 rozproszonych po całym świecie egzemplarzy tzw. rodziny corvinianów, do której należą ocalałe egzemplarze ze zbiorów dawnej biblioteki króla Węgier Macieja Korwina. Z uwagi na okazaną mu troskę oraz ponad 400-letni okres przechowywania dzieła w Toruniu jest on nierozerwalnie związany z miastem oraz jego historią. Oddanie zabytku tej klasy Węgrom będzie nie tylko ogromną stratą dla narodowego dziedzictwa kultury w Polsce, ale też może stworzyć niebezpieczny precedens umożliwiający wywóz poza granice kraju innych dóbr kultury chronionych prawem i zapisami Ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wszyscy, którzy pragną aby kodeks pozostał w Polsce mogą wyrazić swoje poparcie na stronie www.kodekskorwina.pl

Podziel się tym artykułem!

Dodaj komentarz

Uwaga! Komentarze nie są publikowane automatycznie! Twój komentarz będzie widoczny po zatwierdzeniu przez moderatora