Medal kolejowy Górnośląskich... w Medale i instrukcje kolejowe w MyViMu.com

Medal kolejowy Górnośląskich Kolei Wąskotorowych

Duże zdjęcie Medal kolejowy Górnośląskich Kolei Wąskotorowych
OPCJE:
Zdjęcia na licencji:
Eksponaty w kolekcji
14 / 120
<
>
125 LAT GÓRNOŚLĄSKICH KOLEI WĄSKOTOROWYCH W BYTOMIU 1853 - 1978

-------------------------------------------------------------------------------------

Górnośląskie Koleje Wąskotorowe to późniejsza nazwa sieci torów o prześwicie 785 mm (dawne 30 pruskich cali) na której na Górnym Śląsku realizowano głównie lokalne przewozy towarowe, a na części odcinków także pasażerskie. Ze względu na burzliwą historię tej krainy kolej wąskotorowa, popularna "Rosbanka" (od. niem. Oberschleische Schmalsparbahnen - OSSB) w czasie 150 lat funkcjonowania przeżywała wzloty i upadki. W okresie swojego największego rozwoju łączyła centra i obrzeża miast: Miasteczko Śląskie, Tarnowskie Góry, Bytom, Chorzów, Siemianowice Śląskie, Katowice, Mysłowice, Ruda Śląska, Zabrze, Gliwice, Knurów, Racibórz. Protoplastą późniejszej publicznej kolei wąskotorowej na Górnym Śląsku były odcinki kolejowe o trakcji konnej o różnym prześwicie budowane przez lokalne firmy, kopalnie, huty i inne fabryki dla przewozu towarów. Ze względu na niewydolność tego systemu transportu będący skutkiem dynamicznego rozwoju przemysłu zaszła konieczność integracji lokalnych układów torowych i zwiększenia ich zdolności przewozowej. Pierwsze odcinki publicznej kolei wąskotorowej o prześwicie 785 mm budowane przez Towarzystwo Kolei Górnośląskiej oddano do użytku w roku 1851 w rejonie Maciejkowic. W latach 1854-1857 zakończono budowę dwóch linii głównych: Tarnowskie Góry-Repty-Karb-Bobrek-Chebzie-Nowy Bytom-Wirek i Karb-Bytom-Rozbark-Siemianowice-Bogucice-Zawodzie-Janów (łącznie 113 km). W roku 1855 rozpoczęły służbę pierwsze wąskotorowe parowozy na parę nasyconą o układzie osi 1’B1’ z austriackiej firmy Gunther. W roku 1898 zbudowano największe na wąskotorowej sieci zakłady naprawcze w Rozbarku. Ciągle rozbudowywaną sieć wąskich torów na przełomie XIX i XX wieku zaczęto stopniowo nacjonalizować; w roku 1904 cała sieć znalazła się pod pruską administracją państwową. Wtedy też ze względu na rosnąca masę pociągów zaczęto używać mocniejszych lokomotyw: czteroosiowych serii T36 i pięcioosiowych T37. Pod koniec 1901 roku GKW miała długość 169 km i posiadała na stanie 51 lokomotyw i 3693 wagonów. Po pierwszej wojnie światowej i burzliwych powojennych latach sieć GKW została podzielona na część polską oraz niemiecką i funkcjonowała jako dwa osobne organizmy. W roku 1945 infrastruktura kolejowa została częściowo zniszczona przez wycofujących się Niemców ale jeszcze większe szkody powstały wskutek rabunkowych działań armii radzieckiej. Po wojnie całą sieć publiczną włączono w struktury PKP i pod auspicjami Wydziału Kolei Wąskotorowych rozpoczęto przewozy na nadających się do eksploatacji odcinkach; prowadzono też odbudowę i rozbudowę zniszczonej infrastruktury. W roku 1950 GKW osiągnęła największa w swej historii długość linii - 233,5 km. Do połowy lat 60-tych koleje wąskotorowe były instytucją dochodową z perspektywami rozwoju; jeszcze w latach 70-tych i 80-tych prowadzono tam inwestycje, między innymi rozpoczęto eksploatację lokomotyw spalinowych Lxd2 oraz na części stacji przebudowano sygnalizację na świetlną. Niestety w latach 90-tych w ramach rodzącej się gospodarki kapitalistycznej nastąpił kryzys w gospodarce której ofiarą była kolej a w szczególności wszystkie koleje wąskotorowe. Nie inaczej było na GKW; w eksploatacji pozostały nieliczne odcinki a pozostała część była rozkradana i dewastowana. Po roku 1989 PKP zrezygnowały z obsługi kolei wąskotorowych i rozpoczęły ich likwidację. Część majątku GKW przejęły miasta i gminy, w tym Bytom, Tarnowskie Góry, Miasteczko Śląskie,  Racibórz. Do dziś pozostał jako czynny odcinek Bytom – Miasteczko Śląskie na którym prowadzone są regularne przewozy turystyczne a na stacji Rudy urządzono skansen byłych kolei wąskotorowych.

Pamiątkowa plakietka wydana w roku 1978 z okazji 125-lecia Górnośląskich Kolei Wąskotorowych odnosi się do historycznego okresu budowy sieci publicznej z lat 1851 – 1857. Przyjęcie roku 1853 za początek GKW odnosi się z pewnością do momentu rozpoczęcia eksploatacji kolei wąskotorowej jako publicznej.

 
Data dodania: 21 stycznia 2011
Datowanie przedmiotu: 1978
Miejsce pochodzenia: Polska
Stan eksponatu: Bardzo dobry
Pomóż uzupełnić opis Dowiedz się więcej Zauważyłeś błąd lub wiesz coś więcej na temat tego eksponatu?
Zasugeruj właścicielowi poprawiony opis i Zdobądź punkty dla swojego muzeum!

Eksponat jest widoczny w następujących kategoriach serwisu.

Eksponat został odwiedzony łącznie 500 razy od 21 stycznia 2011
Reklama
Dodaj komentarz
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. MyViMu.com nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Ta witryna korzysta z plików cookies w celu dostosowania zawartości do preferencji użytkownika oraz tworzenia anonimowych statystyk, również przy użyciu usługi Google Analytics. Kliknięcie "Tak, zgadzam się" lub dalsze korzystanie z serwisu bez wybrania żadnej z opcji oznacza akceptację cookies i przetwarzania danych zbieranych automatycznie, zgodnie z Regulaminem.

Kliknij tutaj, jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o wykorzystaniu danych zbieranych automatycznie.